
Het lijkt een kleine vrijheid: even een week vanuit Spanje of Portugal werken terwijl de laptop ook thuis prima werkt. Voor veel werknemers is remote werken vanuit het buitenland allang geen uitzondering meer. Maar wat zegt de wet hierover? En mag een werkgever dit eigenlijk verbieden? Een recent kortgeding waarbij het CBS betrokken was, brengt deze vraag scherp in beeld.
Een werknemer van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) wilde structureel vanuit het buitenland werken. De werkgever weigerde toestemming te geven. De werknemer stapte naar de rechter en vorderde in kort geding het recht om vanuit het buitenland te mogen werken. De rechter wees de vordering af: de werkgever had goede redenen om toestemming te weigeren, en die redenen mochten zwaarder wegen dan het persoonlijke belang van de werknemer.
Veel werknemers gaan ervan uit dat als thuiswerken is toegestaan, werken vanuit het buitenland daar automatisch onder valt. Dat klopt niet. Werken vanuit een ander land roept namelijk een hele reeks juridische vragen op waarbij de werkgever direct belang heeft: welk arbeidsrecht is van toepassing, waar is de werknemer sociaalverzekerd, wat zijn de fiscale gevolgen, en zijn er vergunningsvereisten in het werkland? Die vragen zijn niet louter administratief – ze raken aan de aansprakelijkheid van de werkgever.
Werkgevers doen er daarom verstandig aan om een helder beleid te hanteren voor internationale remote work. Zonder expliciete toestemming is de werknemer niet bevoegd om vanuit het buitenland te werken, ook al heeft hij of zij toestemming voor hybride werken in Nederland.
De werkgever heeft op grond van artikel 7:660 BW een instructiebevoegdheid: hij kan richtlijnen geven over de uitvoering van het werk, waaronder de werklocatie. Die bevoegdheid is niet onbeperkt – dit mag niet in strijd zijn met goed werkgeverschap – maar biedt wel een stevige juridische basis om grenzen te stellen aan waar het werk wordt verricht. De uitspraak in de CBS-zaak bevestigt dat de rechter terughoudend is om die instructiebevoegdheid opzij te zetten op basis van een individueel belang van de werknemer.
De uitkomst van dit kortgeding is een goed moment om het eigen beleid eens tegen het licht te houden. Praktische aandachtspunten zijn onder meer: hebt u in arbeidsovereenkomsten of personeelshandboeken vastgelegd waar de werknemer zijn werkzaamheden mag verrichten, hebt u nagedacht over de grenzen en voorwaarden voor incidenteel werken vanuit het buitenland, en zijn uw HR- en salarisadministratie ingericht om buitenlandse werksituaties tijdig te signaleren?
Beleid hoeft niet per se rigide te zijn. Sommige werkgevers kiezen voor een pragmatische aanpak waarbij zij incidenteel werken vanuit het buitenland – bijvoorbeeld maximaal vier weken per jaar – wel toestaan, mits de werknemer dit tijdig meldt en de fiscale en sociale zekerheidsrisico's beheersbaar blijven. Dat geeft flexibiliteit aan werknemers, terwijl de werkgever de regie houdt.
De CBS-uitspraak laat zien dat werknemers niet kunnen afdwingen dat werkgevers instemmen met werken vanuit het buitenland. Maar ze laat ook zien dat werkgevers gebaat zijn bij een duidelijk, consistent beleid – niet alleen om geschillen te voorkomen, maar ook om grip te houden op de juridische en fiscale risico's die bij internationale remote work komen kijken.
Heeft u vragen over het opstellen of aanpassen van beleid rondom internationaal thuiswerken, of wilt u arbeidsovereenkomsten laten screenen op dit punt? De arbeidsrechtspecialisten van De Clercq Advocaten denken graag met u mee. Neem voor vragen contact op met Caroline Mehlem, advocaat Arbeid & Medezeggenschap.
Wilt u maandelijks een overzicht ontvangen van onze nieuwste juridische updates en blogartikelen? Schrijf u dan in voor onze nieuwsbrief.