Afgelopen maand stonden wij met succes een aanbestedende dienst bij in een kort geding bij de Rechtbank Den Haag. De centrale vraag: voldeed een geleverde machine aan de knock-out eisen die waren gesteld? Maar hierachter ging een juridisch fundamentelere vraag schuil: hoe legt de rechter de technische eisen uit?
Bij de uitleg van aanbestedingsstukken kijken voorzieningenrechters niet naar wat een aanbestedende dienst heeft bedoeld, maar naar hoe een behoorlijk geïnformeerd en normaal oplettende inschrijver de eis objectief heeft kunnen begrijpen. De bewoordingen van de eis zijn daarbij doorslaggevend, gelezen in het licht van de gehele aanbestedingsdocumentatie, maar zonder ruimte voor subjectieve invulling. Die norm is hier volledig bepalend voor de uitkomst.
De aanbesteding bevatte meerdere eisen die de inschrijver aangreep voor een discussie. Een voorbeeld. Eén van de eisen schreef voor dat de temperatuur in de machine kon worden gecontroleerd "within a range of 18 to 45 degrees Celsius with a stability of +/- 1 degree Celsius." De inschrijver las slechts een verplichting tot één richting van regulering: verwarmen. De machine die zij had gebouwd en geleverd kon niet actief koelen. De aanbestedende dienst stelde daarom vast dat als de kamertemperatuur 21 graden Celsius bedroeg, de machine niet kon voldoen aan het vereiste temperatuurbereik. De machine garandeerde dus niet dat het voorgeschreven bereik altijd kon worden bereikt.
De voorzieningenrechter oordeelt kort en krachtig. Wie een bereik ziet staan van 18 naar 45 graden Celsius, moet begrijpen dat daarin twee richtingen besloten liggen. "Controleren binnen een bereik" betekent dat de machine zowel omhoog als omlaag moet kunnen reguleren. Dat volgt uit de bewoordingen. Er is geen ruimte voor een uitleg die slechts één richting van die regulering omvat.
Het verweer van de inschrijver dat actief koelen niet de marktstandaard zijn voor electrospinners, snijdt geen hout. De rechter overweegt dat bij de uitleg van een aanbestedingseisen het gaat het om de bewoordingen naar objectieve maatstaven, niet om wat gangbaar is in de markt. Een aanbestedende dienst mag méér vragen dan de marktstandaard, mits de eis transparant is geformuleerd. En dat was hier het geval.
Deze uitspraak maakt duidelijk dat bij de uitleg van technische eisen de tekst staat centraal staat, bezien door de bril van de behoorlijk geïnformeerde en normaal oplettende inschrijver. Wie als inschrijver twijfelt over de reikwijdte van een technische eis, moet die twijfel omzetten in een vraag en niet in een aanname.
De zaak illustreert ook de beperkte reddingsfunctie van de werkbare-oplossingsclausule. Die clausule biedt ruimte voor pragmatisme, maar niet voor structurele reparatie van een machine die fundamenteel niet voldoet. Wie een aanbesteding wint op basis van een inschrijving die de technische eisen onderschat, koopt daarmee geen herkansing.
Neem gerust contact op met mr. Menno de Wijs en mr. Hieke van Druten, advocaten Aanbestedingsrecht.
Wil je elke maand een overzicht van updates en blogs in uw mailbox? Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief!
